حقیقت تقویٰ :
36 بازدید
تاریخ ارائه : 6/23/2013 9:01:00 AM
موضوع: علوم قرآنی

« تقويٰ » به اين مفهوم که هر کس از هر چه ترسيد براي حفظ خويش از خطر کاري انجام دهد يک مفهوم اخلاقي نيست و در مفهوم اخلاقي آن از نظر قرآن ويژگيهاي ديگري لحاظ مي شود .

نخستين ويژگي آن است که خطر مورد احتراز ، از ناحية فاعل مختار باشد اما خطري که از آسمان يا ديگر عوامل طبيعت انسان را تهديد مي کند و انسان خود را از اين خطر حفظ‌مي کند ربطي به اخلاق ندارد .

دومين ويژگي آن است که خطر نامبرده متوجه سعادت ابدي انسان و کمال لائق وي باشد ، چرا که در بينش اسلامي آنچه براي شخص مؤمن شائسته توجه است چنين خطر عظيم و جاوداني خواهد بود .

سومين ويژگي اين است که شخص تقويٰ پيشه در حقيقت در برابر خداوند تقويٰ را پيشه خود ساخته و از او مي ترسد ؛ زيرا بينش توحيدي اقتضا مي کند که انسان هر نفع و ضرري را از خدا بداند و اگر چه چندين واسطه در بين باشد پس اگر خطري متوجه انسان مسلمان شود به نظر او علت اصلي و فاعلي که آن خطر را متوجه وي مي کند خداوند است چرا که بالاصالة و استقلالاً تأثير تمام پديده هاي هستي به خداوند منتهي مي شود[1].

با توجه به ويژگيها و بينش فوق ، تقويٰ از ديدگاه اسلام به اين معناست که انسان از خطري بترسد که از فعل اختياري خود يا ترک آن متوجه سعادت ابدي او مي شود.

و بينش توحيدي مي گويد : اين خطر در نهايت به دست خداوند به او خواهد رسيد ، و در برابر اين خطر ، کاري کند که چنين خطري متوجه او نشود ، کسي را که در برابر چنين خطري دست به چنين کاري مي زند « متقي » و اين رفتار ويژه او را « تقويٰ » گويند[2] .

« تقويٰ‌» در يک حد عاليتر حتي علاوه بر فعل يا ترک فعل خارجي شامل فعل و ترک قلبي و باطني نيز مي شود مثل تحفظ و خود داري از افکار و تخيّلاتي که براي سعادت انسان خطرناک هستند .

[1]) مصباح يزدي ، محمد تقي ، اخلاق در قرآن ، ج1 ، ص 71 .

[2]) همان ، ص74 .